|
Hiện nay Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có quyết định công nhận giống Quốc gia cho nhiều giống dừa bản địa và giống dừa lai cho năng suất cao...
Hiện nay Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có quyết định công nhận giống Quốc gia cho nhiều giống dừa bản địa và giống dừa lai cho năng suất cao. Viện nghiên cứu dầu và cây có dầu phối hợp với Chi cục Bảo vệ thực vật bình tuyển được 8.078 cây dừa mẹ, đây là cơ sở pháp lý để thúc đẩy công tác sản xuất và quản lý chất lượng giống dừa trong thời gian tới. Công tác nghiên cứu chuyển giao giống dừa mới, chuyển giao công nghệ chế biến, đa dạng hóa các sản phẩm từ dừa theo hướng gia tăng chuổi giá trị đã được chuyển giao cho bà con nông dân.
- Thông qua Hiệp hội dừa, liên kết nông dân trồng dừa với thị trường tạo điều kiện cho người trồng dừa tiếp cận với thị trường tiêu thụ sản phẩm, gia tăng thu nhập, gia tăng tái đầu tư cho vườn dừa. giá trị từ tất cả phần của cây dừa, trái dừa gắn kết người trồng dừa với thị trường.
Vừa qua với sự năng động, sáng tạo của các hộ dân trồng dừa biết áp dụng các tiến bộ KHKT, thâm canh tăng năng suất, kết hợp việc nuôi xen, trồng xen trong mương vườn dừa đem lại hiệu quả cao. Điển hình như: Hộ ông Trần văn Thanh xã Sơn Phú, huyện Giồng Trôm áp dụng kỹ thuật bón phân cho dừa sai trái, với diện tích 02 ha nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật bón phân chia theo từng tháng, tỉa thưa kết hợp tưới nước thải hầm biogas nên dừa trái to sai quả, trung bình hàng tháng thu hoạch từ 1.200 - 1.800 trái; Hộ ông Nguyễn Văn Lẹ xã Tân Hội, huyện Mỏ Cày Nam trồng 01 ha dừa tưới bằng nước thải hầm biogas đã cho trái say, dừa non không rụng, tiết kiệm được tiền bón phân hóa học, mỗi năm ông thu được từ vườn dừa trên 1.300 trái; Hộ ông Võ Văn Ron xã Khánh Thạnh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc đã chọn giống tốt và chăm sóc bón phân đúng cách, trồng khoảng cách hợp lý nên 0,4 ha vườn dừa dừa cho trái to, sai ổn định bán giá cao, mỗi tháng thu hoạch trên 700 trái dừa. Hộ Ông Nguyễn Văn Hường xã Long Thới, huyện Chợ Lách trên 1,5 ha vườn dừa đã chọn và trồng giống tốt đồng thời áp dụng khoa học kỹ thuật về cách bón phân nên dừa sai trái, không bị treo trong mùa nắng, bình quân thu được từ 15.000- 16.000 trái / năm.
Trong thời gian gần đây, thu nhập người trồng dừa được cải thiện hơn so với trước. Điều cần lưu ý là sự gia tăng thu nhập này vẫn chủ yếu nhờ vào sự tăng giá trên thị trường của các mặt hàng từ dừa chứ không phụ thuộc nhiều vào sự chủ động tạo giá trị tăng thêm. Mặc dầu có sự cố gắng rất nhiều từ các ngành chức năng, nhưng các vấn đề quan trọng trong sản xuất như mức độ quan tâm đầu tư, hiệu quả kinh tế thu được vẫn lệ thuộc nhiều vào các yếu tố khách quan như: giá cả thị trường, thời tiết,… Đây là một yếu điểm cần quan tâm khắc phục. Những tháng gần đây giá dừa không ổn định, nguyên nhân là do thị trường xuất khẩu các sản phẩm chế biến từ dừa, trong đó có mặt hàng chủ lực là cơm dừa nạo sấy xuất sang một số nước thuộc EU, Trung Đông… giá giảm mạnh, đặc biệt là giá cơm dừa nạo sấy từ 2.730 USD/tấn nay chỉ còn 1.150-1.200 USD/tấn. Mặt khác, các nước có trồng dừa đang vào vụ thu hoạch và lại trúng mùa cũng góp phần làm cho giá dừa nguyên liệu giảm. Điều này, đã ảnh hưởng lớn đến đời sống của người trồng dừa. Chính vì vậy, việc quan tâm tìm ra những giải pháp thiết thực nhằm đảm bảo việc sản xuất ổn định, bền vững hơn luôn là một yêu cầu bức thiết.
Hiện nay, nông dân trồng dừa Bến Tre đang có nhiều cơ hội lớn: Có khả năng áp dụng tiến bộ kỹ thuật, thâm canh hóa sản xuất để tăng năng suất và tăng sản lượng; Các hoạt động của cộng đồng dừa Châu Á- Thái Bình Dương và các quốc gia thành viên góp phần mở rộng và quảng bá hình ảnh của sản phẩm dừa Bến Tre, đồng thời tạo cơ hội để ngành dừa Bến Tre tiếp cận sâu hơn với thị trường thế giới và tăng khả năng nâng cấp công nghệ chế biến; Hoạt động tích cực của Hiệp Hội dừa Bến Tre, các cơ quan xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại và khuyến nông tạo ra sự hổ trợ tích cực cho nông dân trồng dừa; Điều kiện tự nhiên của tỉnh Bến Tre phù hợp với cây dừa. Cây dừa có khả năng phát triển trên các vùng sinh thái nước lợ ở các ven biển, thay thế cho nhiều cây trồng khác năng suất thấp.
Bên cạnh đó, nông dân trồng dừa cũng đối mặt với không ít khó khăn, thách thức như: Thị trường các sản phẩm dừa có sự biến động thường xuyên làm mất tính ổn định của giá dừa; Nông dân thiếu vốn đầu tư trồng mới và cải tạo vườn dừa già cỗi, hiện tượng dừa treo và bọ cánh cứng vẫn còn là nguy cơ tiềm ẩn; Biến đổi khí hậu trong dài hạn có thể tác động xấu đến quy mô canh tác và năng suất, sản lượng dừa.
Trước tình hình giá dừa sụt giảm, để giữ vững diện tích dừa cần có những giải pháp căn cơ để giúp nông dân nâng cao thu nhập trên đơn vị diện tích. Trong đó tập trung vào các nhóm giải pháp sau:
- Giải pháp về qui hoạch: Định hướng phát triển vườn dừa theo hướng bền vững, coi trọng việc qui hoạch các vùng sản xuất tập trung mang tính hàng hoá lớn: Qui hoạch vùng trồng dừa mới nhằm khai thác thế mạnh về tiểu khí hậu, nhất là những vùng nước lợ cây dừa thay thế những cây trồng khác kém hiệu quả; Qui hoạch diện tích trồng xen, nuôi xen thích hợp với dừa như mô hình dừa xen ca cao, dừa xen cây ăn trái, dừa xen chuối, nuôi tôm càng xanh dưới tán dừa,… nhằm nâng cao giá trị thu nhập trên cùng đơn vị diện tích, góp phần canh tác dừa bền vững; Qui hoạch phát triển các khu du lịch sinh thái trong vườn dừa.
- Giải pháp về giống: Việc chọn giống dừa, chọn cây và trái để làm giống phát triển vườn dừa là một trong những yếu tố hết sức quan trọng tác động đến năng suất trái và hiệu quả kinh tế của vườn dừa suốt trong nhiều năm về sau. Khuyến khích nông dân tuyển chọn cây giống tốt năng suất cao đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước. Tăng cường công tác quản lý việc sản xuất, kinh doanh giống cây dừa, để hạn chế việc kinh doanh giống dừa không đạt tiêu chuẩn chất lượng, không rõ nguồn gốc.
- Giải pháp về kỹ thuật: Xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây dừa theo từng thời kỳ, từ đó xây dựng qui trình bón phân và chăm sóc hợp lý cho cây dừa. Tăng cường công tác chuyển giao tiến bộ kỹ thuật thâm canh dừa theo hướng bền vững.
- Giải pháp về bảo vệ thực vật: Các cơ quan chuyên ngành quan tâm theo dõi diễn biến sâu bệnh trên cây dừa và hướng dẫn nông dân biện pháp phòng trị kịp thời, hiệu quả. Tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức người dân không lạm dụng thuốc hóa học. Xác định biện pháp sinh học là biện pháp mang tính hiệu quả bền vững nên cần tiếp tục nhân nuôi ong ký sinh trong phòng, đồng thời đẩy mạnh mô hình nuôi ong ký sinh cộng đồng để nông dân trồng dừa cùng tham gia nuôi phòng trừ bọ cánh cứng hại dừa.
- Giải pháp về chính sách: Nhà nước cần có những chính sách hợp lý đối với cây dừa và kinh tế dừa trong đó chú ý tăng cường công tác khuyến nông cho cây dừa. Đồng thời, có những chính sách nhằm hổ trợ, tác động phát triển trồng dừa và kinh tế dừa; Hổ trợ xúc tiến thương mại để tiếp tục mở rộng thị trường, cung cấp thông tin kịp thời, gia tăng chuỗi giá trị sản phẩm dừa; Hổ trợ doanh nghiệp dừa xây dựng thương hiệu, tăng các mặt hàng chế biến từ dừa, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Dừa là cây trồng rất quan trọng đối với kinh tế tỉnh Bến Tre, Để cây dừa tồn tại và phát triển, phải có sự liên kết “4 nhà”, đồng thời các doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh, đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, sản xuất thêm sản phẩm mới có giá trị cao từ cây dừa nhằm nâng cao chuỗi giá trị cây dừa. Đồng thời các hộ nông dân trồng dừa cần thực hiện đồng bộ các khâu từ chọn giống, mật độ trồng hợp lý, bón phân cân đối, tưới nước kết hợp tủ gốc trong mùa khô, phòng trừ sâu bệnh kịp thời,… Nếu tất cả các hộ trồng dừa đều quan tâm và ứng dụng triệt để, tin chắc rằng năng suất và chất lượng và hiệu quả từ cây dừa sẽ ngày càng nâng cao. Thời gian tới Tỉnh sẽ kiến nghị Chính phủ công nhận dừa là cây công nghiệp quốc gia, làm đươc như vậy sẽ góp phần cho ngành dừa Bến Tre phát triển một cách bền vững ./.
PHAN THỊ THU SƯƠNG
PGĐ SỞ NN&PTNT BẾN TRE |
Trồng trọt 
