Tỉnh Bến Tre nằm ven biển, nên hàng năm vào mùa khô người dân Bến Tre đặc biệt là bà con sống ở vùng nông thôn gặp rất nhiều khó khăn về nguồn nước sinh hoạt và sản xuất. Theo thống kê, Bến Tre có trên 800.000 người với gần 228.000 hộ dân nông thôn bị ảnh hưởng nước mặn, tập trung ở các huyện Ba Tri, Bình Đại, Thạnh Phú, Mỏ Cày Nam, Giồng Trôm, một phần Mỏ Cày Bắc. Giải quyết bức xúc về nguồn nước sinh hoạt cho người dân, là vấn đề bức bách được tỉnh quan tâm.

> Huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre có thêm Nhà máy cấp nước sạch

> Có 28.000 hộ dân nông thôn sử dụng nước sinh hoạt từ nước máy

Do điều kiện địa lý, Bến Tre ở hạ lưu sông Mê Kông, có nhiều sông rạch tiếp giáp với biển Đông, nên hàng năm phải tiếp nhận một khối lượng lớn chất thải từ thượng nguồn và tại chỗ đổ xuống làm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước mặt. Thêm vào đó, mùa khô hạn, nước mặn từ biển đông xâm nhập sâu vào đất liền làm 2/3 diện tích toàn tỉnh bị nhiễm mặn nguồn nước mặt với thời gian dài gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người dân nông thôn, nhất là nguồn nước sinh hoạt hàng ngày.

Đặc biệt, Bến Tre cũng là tỉnh chịu ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng của sự biến đổi khí hậu toàn cầu, vì vậy việc ô nhiễm môi trường, triều cường, lũ lụt, nước biển dâng sẽ gây ngập úng, đồng thời khô hạn, nhiễm mặn càng lúc càng cao, thời gian kéo dài hơn ở nhiều vùng, nhất là khu vực cồn bãi, vùng ven sông rạch, nông thôn, từ đó tác động xấu đến đời sống, sức khỏe nhân dân.

Thông qua các chương trình dự án trong nước và quốc tế, thời gian qua tỉnh Bến Tre đã triển khai nhiều chương trình, dự án cấp nước sinh hoạt cho người dân nông thôn. Nhiều nhà máy nước sạch đã được đầu tư xây dựng ở những nơi người dân đang gặp bức xúc về nước sinh hoạt đã phần nào khắc phục tình trạng sử dụng nước không đảm bảo vệ sinh trong nhân dân. Đến nay, Bến Tre có 52 nhà máy cung cấp nước sạch trên địa bàn nông thôn được xây dựng, với tổng công suất hơn 870 m³/h, phục vụ cho 28.000 hộ dân.

Điều đáng ghi nhận là ở thời điểm cuối tháng 4/2011, khi mà ở tỉnh Bến Tre đang bị mặn xâm nhập sâu, gây khó khăn về nước sản xuất, sinh hoạt của người dân thì có 40% số nhà máy nước sinh hoạt nông thôn không bị nhiễm mặn, số nhà máy khác bị nhiễm mặn ở độ mặn thấp và không thường xuyên. Có được điều này là nhờ các nhà máy được chọn xây dựng trong nội đồng, hoặc trong vùng được ngăn mặn, cũng như cách chọn điều tiết nước qua nhà máy.

Điển hình như Nhà máy nước sạch Thạnh Phú công suất 60m³/giờ được xây dựng đưa vào sử dụng năm 2005, đã góp phần giải quyết khó khăn về nguồn nước sinh hoạt cho người dân vùng ven biển. Nhà máy lấy nước từ kênh Phụ nữ có thượng nguồn từ dòng sông Thom, đồng thời địa phương xây dựng các cống ngăn mặn cục bộ, nên nguồn nước của nhà máy cung cấp cho nhân dân gần như được ngọt quanh năm, trừ khi các cống trên địa bàn bị rò rỉ. Sự ra đời của nhà máy nước sạch Thạnh Phú đã giải quyết cho 1.800 hộ dân nông thôn thị trấn Thạnh Phú và các xã lân cận không còn sử dụng nguồn nước mặt ô nhiễm, nước giếng nhiễm phèn mặn.

Huyện Giồng Trôm là địa phương đã có 13 nhà máy nước sạch phục vụ nước sinh hoạt nông thôn được xây dựng tại các xã vùng sâu, vùng xa của huyện cũng đã góp phần tạo điều kiện cho hàng ngàn hộ dân nông thôn nơi đây có nguồn nước sạch, đảm bảo vệ sinh sử dụng vào sinh hoạt của gia đình. Gần đây nhất, cuối năm 2010, Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Bến Tre đã đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng nhà máy cấp nước sinh hoạt nông thôn xã Tân Hào.

Nhà máy này có công suất 40m³/h, là nhà máy cung cấp nước sạch có công suất lớn nhất được xây dựng tại vùng nông thôn huyện Giồng Trôm đến thời điểm này. Mạng lưới ống phân phối của nhà máy tổng chiều dài khoảng 25 km, phục vụ nước sạch cho khoảng 1.600 hộ dân của 3 xã trên địa bàn huyện là Tân Hào, Tân Lợi Thạnh, Long Mỹ.

Nhà máy nước nông thôn xã Tân Hào, huyện Giồng Trôm xây dựng hoàn thành năm 2010.

Bà Hồ Thị Rạng, ấp Giồng Chủ, xã Tân Lợi Thạnh và bà con lối xóm lâu nay sử dụng nguồn nước giếng nhiễm phèn, nước sông ô nhiễm để sinh hoạt, khi có nguồn nước máy, hợp vệ sinh sử dụng bà mừng vui vô kể, bà Rạng phấn khởi nói: “Được tiếp cận với nguồn nước sạch, bà con nông dân rất phấn khởi. Tuy tốn chút ít tiền mua nước, nhưng chúng tôi không còn lo sợ bệnh tật, ngứa ngái như sử dụng nước phèn, mặn trước đây”.

Khi nhà máy cấp nước sinh hoạt nông thôn xã Tân Hào vừa khởi công xây dựng, bà Trần Thị Phụng ở xã Long Mỹ, đã dành khoảng tiền gần 1,5 triệu đồng để làm trước các đường ống dẫn nước sinh hoạt trong gia đình. Bà là một trong những người đầu tiên đăng ký và có nước sạch sử dụng khi nhà máy hoạt động. Bà Phụng bộc bạch: “Trước đây tôi lấy nước sông phục vụ cho sinh hoạt gia đình dù biết rằng nước không sạch vì có nhiều chất thải bị đổ xuống sông. Có nước máy sử dụng tôi mừng lắm, vì xài nước máy đạt chuẩn vệ sinh vừa sạch sẽ, vừa yên tâm”

Dù rất cố gắng triển khai thực hiện chương trình cung cấp nước sạch nông thôn từ rất nhiều nguồn vốn như chương trình cấp nước của UNICEF, chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án cấp nước của Chính phủ Úc, ADB-AFD, WB,...rất có hiệu quả. Tuy nhiên, do tỉnh còn nghèo, đời sống người dân nông thôn còn nhiều khó khăn, nguồn vốn có hạn, cho nên đến nay Bến Tre có khoảng 30% hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn của Bộ Y tế.

Từ thực tế trên, Bến Tre sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng các nhà máy nước mới, đồng thời hoàn chỉnh các công trình cấp nước đang triển khai thực hiện, nâng cấp, mở rộng công trình cũ để phát huy hết công suất thiết kế, quản lý duy tu bảo quản các công trình sau đầu tư đảm bảo hoạt động liên tục có hiệu quả, cung cấp nước đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho người dân nông thôn.

Kỹ sư Phạm Trung Tính, PGĐ Trung tâm Nước sạch và VSMT tỉnh Bến Tre cho biết: “Kế hoạch năm 2011 Trung tâm nước sạch và VSMT Bến Tre sẽ tiếp tục xây dựng nâng cấp, mở rộng nhà máy cấp nước xã Tân Mỹ, huyện Ba Tri công suất từ 165 m³/h lên 330 m³/h, phục vụ cho 15 xã và thị trấn Ba Tri; Nâng cấp, mở rộng nhà máy cấp nước xã Long Định, huyện Bình Đại công suất từ 20 m³/h lên 60 m³/h, phục vụ cho các xã Long Định, Long Hoà, Châu Hưng, Phú Thuận, huyện Bình Đại; Chuẩn bị khởi công nhà máy nước Phú Đức, huyện Châu Thành công suất 50 m³/h phục vụ các xã Phú Đức, Tân Phú, một phần Quới Thành, Tiên Thuỷ. Đồng thời từ nguồn vốn Chương trình Mục tiêu Quốc gia ứng phó biến đổi khí hậu, trung tâm đã xin chủ trương lập dự án và xây dựng giai đoạn 1 công trình nâng cấp mở rộng nhà máy cấp nước Thạnh Phú công suất từ 60 lên 120 m³/h, sau đó tiếp tục tăng lên 220m³/h, phục vụ cho tất cả các xã của huyện Thạnh Phú từ xã Quới Điền về phía biển; Xin chủ trương đầu tư xây dựng nhà máy nước Thạnh Phước huyện Bình Đại công suất 50m³/h phục vụ các xã Thạnh Phước, Thừa Đức, Thới Thuận”.

Với sự nỗ lực của tỉnh, được hỗ trợ của Trung ương, các chương trình, dự án quốc tế tin rằng tới đây sẽ có nhiều người dân nông thôn Bến Tre có nguồn nước sạch, đảm bảo vệ sinh sử dụng.

CAO DƯƠNG