Dịch hại mới gây hại trên cây dừa

31012013 04Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, tình hình thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, các loài dịch hại trong hệ sinh thái cũng diễn biến khôn lường đó cũng là hệ quả điển hình. Trong nhiều năm qua, nông dân trồng dừa đã phải “điêu đứng” với bọ cánh cứng hại dừa.

Đầu năm 2012 xuất hiện bọ vòi voi gây hại đã làm lo lắng không ít cho người trồng dừa. Hiện nay cán bộ kỹ thuật bảo vệ thực vật mới phát hiện một loài nhện phá hại trên bông dừa và sâu đục trái dừa đã gây rụng trái hàng loạt. Vì thế, nhà vườn cần chú ý theo dõi phát hiện và báo cho cán bộ chuyên ngành ở địa phương, xác định vùng bị  nhiễm và có biện pháp quản lý.

Bọ vòi voi đã được định danh, có tên khoa học là Diocalandra frumenti thuộc bộ Coleoptera, họ Curculionidae. Trưởng thành vòi voi là côn trùng bộ cánh cứng màu nâu đen. Trưởng thành sợ ánh sáng, hoạt động mạnh lúc chiều tối, chúng sống ở nơi tiếp xúc giữa hai trái hoặc gần cuống trái. Chiều dài con trưởng thành khoảng 7-8 mm, chiều ngang khoảng 1.5 mm. Ấu trùng màu vàng lợt, sống bằng cách đục thành đường hầm trong vỏ trái. Trứng được đẻ trên vỏ trái gần cuống trái hoặc bên trong vỏ trái (nơi có sẵn đường hầm do ấu trùng phá hại trước đó). Ngoài trái, bọ vòi voi còn gây hại hoa dừa,  rễ dừa và thân dừa. Bọ vòi voi gây hại trên cuống buồng hoa để lại những vết nâu đen, nơi bị hại có mủ chảy ra. Trên thân dừa, triệu chứng đầu tiên để nhận biết là trên thân dừa có đốm màu nâu sậm, chảy mủ màu vàng nâu, kẹo giống như “mủ trôm”, dùng dao vạt ngay nơi chảy mủ, bên trong có nhiều hang nhỏ, bọ vòi voi nằm trong những hang đó. Trong thân, tìm thấy bọ vòi voi đủ mọi giai đoạn (ấu trùng, thành trùng, nhộng), chúng nằm sâu bên trong, gần sát phần gổ, ăn khoét phần gổ dừa. Nơi gây hại thường gần gốc hoặc cách gốc khoảng 1 m.

Gần đây, cán bộ kỹ thuật của Trạm BVTV huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre đã phát hiện một loại nhện gây hại trên bông dừa (ở xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm) làm rụng bông rất nhiều. Chúng sống trên hoa mo vừa nở ra. Trên mỗi gié hoa có thể có hàng ngàn con nhện sinh sống và gây hại, chúng chích hút làm rụng hoa, đôi khi chỉ còn trơ lại chà dừa. Loài nhện này có kích thước khá to (có thể thấy bằng mắt thường, không qua kính lúp) so với các loài nhện hại trên cây có múi. Thân có hình bầu tròn, chiều dài nhện trưởng thành khoảng 1 mm, ngang khoảng 0,8 mm. Nhện trưởng  có màu nâu nhạt, nhện non màu trắng. Chúng rất linh hoạt, di chuyển nhanh.

31012013 05

 

Bên cạnh nhện gây hại bông dừa, có một loài sâu đục trái dừa. Sâu non màu nâu đen, đẩy sức dài khoảng 22-25 mm, di chuyển khá nhanh. Bước đầu, phát hiện sâu gây hại trên trái dừa non ( khoảng bằng trái chanh đã có sâu gây hại). Triệu chứng nhận biết là trên trái có lổ đục tròn ở dưới đít trái hoặc trên mầu dừa. Nếu trái dừa bị đục từ dưới đít trái thì vẫn còn bám trên quày nhưng nếu bị đục trên mầu thì trái sẽ rụng sớm.

31012013 03

 

Vì đây là những loại dịch hại mới nên chưa có qui trình phòng trừ cụ thể nhưng trước mắt những biện pháp canh tác như vệ sinh vườn dừa, dọn dẹp nhen dừa cho cây thông thoáng, nuôi kiến vàng,…là những biện pháp căn cơ có thể hạn chế sự phát triển của dịch hại.

Hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị và giải pháp phòng trừ hiệu quả giúp nhà nông bảo vệ cây trồng./.

NGUYỄN THỊ NGUYỆT

CHI CỤC BVTV BẾN TRE